Monsieur Verdoux: Gerçek Dünyanın Şarlosu
Henri Verdu, 30 yıl çalıştığı bankadaki işinden Büyük Bunalım sırasında atılmıştır. Engelli karısı ve çocuğuna bakabilmek için kendisine yeni bir iş bulur. Ne var ki bu iş zengin kadınları dolandırmak için onlarla evlenmek ve sonrasında öldürmekten başka bir şey değildir.
Filmde Gold Rush, Modern Times, The Great Dictator gibi filmlerin komedisi yer yer olsa da genel olarak ne filmin komedisi ne de filmin kendisi; Chaplin’in sessiz filmlerinin kalitesine ulaşamıyor. Benim gibi önceden sessiz filmlerini izleyenler için de Chaplin’in sesini ilk kez duyma deneyimini yaşatıyor. Görüyoruz ki Chaplin’in sesi de sesli film oyunculuğu da en az diğer filmleri kadar iyi. Sadece bu, filmi izlemek için yeterli bir sebep. Chaplin; Verdu gibi işini bankacılık işindeki gibi titizlikle yapan, soğukkanlı bir seri katili canlandırmakla kalmıyor, izleyiciye de karakterin bütün soğukkanlılığını hissettiriyor. Bunu aynı zamanda komedi unsuruyla birleştirerek ortaya harika bir kara mizah da çıkarıyor.
Filmin sonunda ise Verdu’nun duruşmada yaptığı konuşma ve giyotinle idamı öncesi hapishanedeki konuşmaları filmin amacını özetliyor. Verdu; hepimizin kendine sorduğu ama cevap bulamadığı ya da cevap vermekten korktuğu soruları soruyor.
-Birkaç cinayet seni seri katil yapar, milyonlarcası ise bir kahraman… Rakamlar görecelidir sevgili dostum.
Filmin bütün amacını özetleyen bu replik bizden bu soruyu sormamızı istiyor: Bütün bunlar kadınları dolandıran ve canice öldüren Verdu’nun suçu mu, yoksa bakması gereken bir karısı ve çocuğu olan adama başka çare bırakmayan dünya düzeninin suçu mu?
-İddianamesi son derece özensiz olan sayın savcı, çok akıllı olduğumu itiraf etti. Teşekkürler Mösyö, öyleyimdir. Ve aklımı otuz beş yıl boyunca dürüstçe kullandım. Sonra kimsenin aklıma ihtiyacı kalmadı. Kendi işimi kurmaya zorlandım. Dünya da beni bir seri katil olma yolunda cesaretlendirdi. Bu dünya toplu katliamlar için silah imal etmiyor mu? Onlar da masum kadınları ve küçük çocukları öldürmüyorlar mı? Üstelik çok bilimsel çalışıyorlar. Bir seri katil olarak ben, onların yanında acemi kalırım. Ne var ki sinirlerime hâkim olmak istiyorum, zira kısa bir süre sonra başımı kaybedeceğim. Yine de bu dünyadan ayrılmadan önce, şunu söylemeliyim. Hepinizle çok yakında görüşeceğiz.
Duruşmadaki bu replikte de yine aynı mesajı görüyoruz, film bakış açısını en net şekilde ortaya koyuyor. Bize de Henri Verdu gibi bir caniyle bile duygudaşlık kurduruyor. Yine benzer hikâyelerinde işsizlik, yoksulluk, modern dünyanın zorluklarını yaşayan karakterleri iyi niyetli ve saf olarak sunan ve Şarlo karakterini yaratan Chaplin, bu kez benzer yaşam şartlarında yoldan çıkan canileşen bir karakteri anlatıyor ve gerçek dünyanın Şarlo’sunu yaratıyor sanki. Film harika bir senaryoya sahip olmasa da, yazının başında da belirttiğim gibi, sadece Chaplin’in oyunculuğu ve hikâye anlatıcılığı için bile film mutlaka izlenmeli.
Yorumlar
Yorum Gönder