Sporcular neden finansal olarak batar?


Günümüzde elit seviye sporcuların kazançları birçok habere konu olmakta ve üzerine araştırmalar yapılmaktadır. Ülkemizde de olduğu gibi dünyanın pek çok farklı noktasında, sporcuların milyonlar kazanması her zaman tartışma konusu olmuştur. Bütün bu büyük kazançlar, en üst seviyedeki sporcuları dünyanın elit ve ayrıcalıklı insanları arasına koyar ancak çoğu zaman günün sonunda hikaye mutlu şekilde sona ermez. 

Sports Illustrated'ın yaptığı bir araştırmada, NFL'de oynadıktan sonra emekli olan sporcuların yüzde 78'inin, NBA'de oynayan oyuncuların ise yüzde 60'ının emekliliklerinden sonra sadece 2 yıl içerisinde iflas bayrağını çektiği ortaya çıktı. Bu da buzdağının görünmeyen tarafının ne kadar karanlık olduğunun ufak bir göstergesi sadece. 

AMATÖRLÜKTEN PROFESYONELLİĞE

Sporculuk, yıllar içerisinde özellikle işin içine televizyon yayınlarının dahil olmasıyla birlikte çok değerli bir mesleğe dönüştü. Daha öncesinde amatör ruhun ağır bastığı bir iş olsa da, artık sporculuk demek sadece sporu yapmak değil bir marka olmak anlamına gelebiliyor. Bu da günümüzde sporcuların kazandığı paraların, 50 yıl öncesine göre akıl almaz seviyede katlanması anlamına geliyor. Forbes'un açıkladığı verilere göre 2020 yılının en çok kazanan sporcusu Roger Federer, geçtiğimiz yıl 106 milyon doların üzerinde bir gelir elde etti. Bunu da ortalama olarak bir kariyerin 15 sene sürdüğü üzerinden düşünürsek 1 milyarın üzerine çıkan bir toplam gelirin varlığından bahsedebiliriz. 

Roger Federer 2020 yılının
en çok kazanan sporcusu oldu

ÇÖKÜŞ

Tabii ki en iyiler için durum günlük güneşlik görünüyor ancak sporculuk henüz çocuk yaştan itibaren adanmışlık isteyen bir iş olması, yüksek disiplin talep etmesi ve en önemlisi kısa sürmesi nedeniyle birçok açıdan içinde tehlikeler barından bir meslek ve herkes bir Roger Federer değil.

Büyük hayallerle yola çıksanız ve başarılı olsanız bile yaşayabileceğiniz bir sakatlık, finansal olarak parayı kontrol etme becerisinin olmaması, işin içine kumar gibi kötü alışkanlıkların girmesi bir sporcunun büyük emeklerle kazandığı gelirlerin bir anda yok olması anlamına gelebiliyor. Allen Iverson gibi bir yıldız bile kariyeri boyunca 200 milyon doların üzerinde kazanmasına rağmen emekliliğinin hemen ardından iflas bayrağını çekmişti. Muhammed Ali ve Maradona gibi büyük başarıların sahibi sporcular bile bazen bu acımasız düzenin kurbanı olabiliyor ya da kendi bilgisizlikleri ve savurganlıkları onları iflas yoluna götürüyor. 

UYANIŞ

Bu durumun mağdurlarından birisi de Louis Saha. Kariyerinde hem en büyük başarılara ortak olan hem de en dipleri gören nadir futbolculardan birisi olduğu kesin. Kariyerinde Manchester United gibi bir devle 2 Premier Lig şampiyonluğu ve bir Şampiyonlar Ligi şampiyonluğu kazanan oyuncu, aynı zamanda Fransa Milli Takımı adına da forma giydi. Saha, bütün bunlara rağmen özellikle yaşadığı sakatlıklar nedeniyle futbolun çabuk sönen yıldızlarından birisi olarak anılıyor.  

Onu diğerlerinden farklı kılan şey ise, geç de olsa kendi uyanışını yaşamış olması. 42 yaşındaki emekli yıldız, futbolculuğunda yaptığı ilk büyük savurganlığını Fulham'da oynarken Sunderland'a karşı attığı golden sonra yapmış. Saha'nın maçta sonra yaptığı ilk iş, ehliyeti olmamasına rağmen bir motorsiklete 15 bin pound harcamak olmuş. Financial Times'a röportaj veren emekli Fransız futbolcu, o anın olabilecekler öncesi ilk dönüm noktası olduğunu düşünüyor:

"Bu hikayeyi anlatmayı her zaman sevmişimdir çünkü işler her an ters gidebileceği için dikkatli olmam gerektiğini o zaman anlamıştım."

Saha, çoğu zaman kendisinden kaynaklanmayan nedenlerle de finansal sorunlar yaşadığını anlatıyor. Ev kirasının ödendiğini zannetmesine rağmen binlerce poundluk borçla karşılaştığı an bunlardan birisiydi. Vergi ödemesi için yatırım yapmasına rağmen yapılan bir değişiklik sonrası bir anda 6 rakamlı bir vergi ödemek zorunda kaldığı an da en büyük kayıplarından birisiydi. 

Emekli forvet, yaşadığı en kötü deneyim olarak ise kendi menajeriyle yaşadığı sorunu gösteriyor. Saha ismini vermediği bir kulüple sözleşme imzalamak üzereyken, menajerinin kulübün bir ortağına çok büyük bir komisyon ödenmesi için anlaştığını gördü. Hiç tanımadığı birisine 6 rakamlı bir ödeme yapması gerektiğini gören Saha yaşadığı şaşkınlığı anlatıyor: "Bu kabul edilemez bir durumdu. Ona bir kulüp ya da başka birisi için değil, benim için çalıştığını söyledim. Gördüklerim inanılır gibi değildi"  

Louis Saha

Saha birçok sporcunun kariyerinde yaşayabileceği sorunları deneyimlemiş birisi olarak, aktif sporculuğu döneminde finansal yönden istismar edildiğini ve yanlış yönlendirmelere maruz kaldığını söylüyor.

Emekli olduktan sonra finansal yönden büyük kayıp yaşayan Fransız futbolcu, deneyimlerini göstermek ve kendisi gibi olanlara yardımcı olmak için AxisStars adlı şirketi kurdu. Bugün müşterileri arasında Pogba gibi yıldızların da olduğu şirket, sporculara gelirlerini doğru şekilde kullanabilmeleri için katkı sağlıyor. 

DİKENLİ YOL

Sporculuk her zaman yüksek sözleşmeleri nedeniyle tartışma konusu olacak ancak Saha örneğinde de olduğu gibi her şey günlük güneşlik değil. Göründüğünden daha dikenli olan bu yolda, sporcular kısacık iş hayatında birçok sorunla karşılaşıyor ve çok büyük bir kısmı emekliliklerinin hemen ardından ciddi ekonomik problemlerle boğuşuyor. Buradan biz de bir ders çıkarabiliriz. Az paranız da olsa çok paranız da olsa, harcamak her zaman haneye eksi yazmak anlamına gelir. Parayı nasıl kullanacağını bilmiyorsan, milyonların bile anlamı yoktur.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Şeytanın Avukatlığı: Guardiola'nın City'sini bekleyen tehlike

Beklentileri ayarlamak, efsane genetiği ve Schumacherler

Pan’ın Labirenti: Savaşın Zalimliği, Bir Çocuğun Merhameti